Ćwiczenia dna miednicy po porodzie naprawdę działają — nowe dowody i liczby

Co mówi najnowsza metaanaliza BJSM (2025)?

Nietrzymanie moczu (NTM) i obniżenie narządów miednicy (POP) są jednymi z najczęstszych dolegliwości po porodzie. Dobrze zaprojektowany trening mięśni dna miednicy (PFMT) to interwencja niskokosztowa, bezpieczna i możliwa do wdrożenia już w połogu.

Co zbadano?

W British Journal of Sports Medicine ukazał się przegląd systematyczny z metaanalizą badań nad aktywnością fizyczną po porodzie, ze szczególnym uwzględnieniem PFMT. Autorzy przeanalizowali wyniki randomizowanych badań kontrolowanych dotyczących pierwszego roku po porodzie. Najmocniejsze dane dotyczyły wpływu PFMT na NTM; oceniano też ryzyko POP, objawy AI (nietrzymania stolca), funkcję seksualną oraz diastasis recti abdominis (DRA).

Kluczowe wyniki

• Mniejsze ryzyko NTM: PFMT redukował ryzyko wystąpienia nietrzymania moczu o ok. 37% (analiza 7 RCT, „moderate certainty”). British Journal of Sports Medicine
• Prawdopodobna korzyść dla POP: w analizach dostępnych RCT PFMT wiązał się z niższym ryzykiem obniżenia narządów miednicy (mniej danych, większa niepewność). British Journal of Sports Medicine
• DRA: ćwiczenia mięśni brzucha po porodzie mogą zmniejszać szerokość rozejścia kresy białej; jednak pewność dowodów jest niższa.

Co to oznacza w praktyce?

• Włącz PFMT rutynowo w 1. roku po porodzie. To interwencja o umiarkowanej sile dowodów dla redukcji NTM i potencjalnej ochronie przed POP. British Journal of Sports Medicine+1
• Nadzór specjalisty zwiększa skuteczność. Edukacja o oddechu, kontroli ciśnienia śródbrzusznego, nawykach mikcyjnych i progresji obciążeń poprawia efekty i przestrzeganie zaleceń. Rekomendacje dotyczące aktywności po porodzie i PFMT wspierają też aktualne wytyczne (2025).

Jak może wyglądać bezpieczny start PFMT (schemat przykładowy)

Tydzień 1–2: łagodna aktywacja („skurcz–rozluźnienie”) w pozycjach odciążających, 3–4 × dziennie po 5–8 powtórzeń.

Tydzień 3–6: progresja do 8–12 powtórzeń, 1–2 serie w 2–3 pozycjach; dodaj krótkie skurcze szybkościowe (3–5 „pulsów”).

Po 6. tygodniu: ćwiczenia funkcjonalne (kaszel, podnoszenie, przysiady) z utrzymaniem napięcia dna miednicy; 3 sesje/tydz.

Biofeedback/EMG lub aplikacje – gdy dostępne – ułatwiają naukę prawidłowego skurczu i monitorowanie postępów.
(Uwaga: schemat orientacyjny; dobór obciążeń i techniki powinien ocenić fizjoterapeuta.)

Ograniczenia badań

Heterogeniczne protokoły (różne dawki, łączenie PFMT z innymi interwencjami) oraz ograniczona liczba RCT dla POP i AI. Potrzebne są dłuższe obserwacje i standaryzacja dawek treningu.

Najważniejsze przesłanie dla pacjentki i zespołu

Zacznijmy wcześnie, ćwiczmy mądrze, monitorujmy efekty. PFMT to fundament profilaktyki i leczenia NTM po porodzie, z potencjałem korzyści dla POP. Interdyscyplinarna współpraca (położna–ginekolog–fizjoterapeuta) pozwala dobrać bezpieczną progresję i szybko reagować na objawy.